Wyjątkowy wieczór pełen emocji, refleksji i spotkania z lokalną historią odbył się w Muzeum Miasta Turku, gdzie miała miejsce prapremiera filmu dokumentalnego „Archiwum Igły”. Wydarzenie zgromadziło licznych mieszkańców, historyków oraz pasjonatów dziejów regionu, którzy jako pierwsi mieli okazję zobaczyć niezwykły obraz poświęcony wojennym losom Turku i jego mieszkańców.
Film powstał na zlecenie poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we współpracy z Muzeum Miasta Turku. Za jego realizację odpowiadał Piotr Robakowski.
„Archiwum Igły” opowiada historię jednego z najważniejszych i najbardziej spektakularnych zbiorów ikonograficznych dotyczących okresu II wojny światowej w Polsce – kolekcji Kreisbildstelle Turek/Wartheland. Zbiór liczy blisko cztery tysiące hitlerowskich negatywów fotograficznych, które przez lata zachowały unikalny obraz życia pod okupacją niemiecką.
Twórca filmu nie ograniczył się jedynie do przedstawienia historii archiwum. Dokument stanowi również wielowymiarową analizę materiału fotograficznego pod kątem propagandowo-ideologicznym, społeczno-obyczajowym oraz antropologiczno-socjologicznym. Dzięki połączeniu autentycznych, surowych fotografii z nowoczesną narracją filmową obraz wywołał wśród widzów silne emocje i skłonił do refleksji nad znaczeniem lokalnej pamięci historycznej.
Po projekcji odbyło się spotkanie z dr. Adamem Pleskaczyńskim, dyrektorem Biura Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. Gość przybliżył uczestnikom specyfikę propagandy fotograficznej III Rzeszy, zwracając uwagę na wyjątkowość tureckiego zbioru.
Jak podkreślił, zachowanie tak zwartej i kompletnej kolekcji fotografii pochodzącej z poziomu administracji powiatowej jest zjawiskiem niezwykle rzadkim nie tylko w Polsce, ale również w skali europejskiej. Zaznaczył jednocześnie, że materiały stworzone pierwotnie na potrzeby niemieckiej propagandy stały się dziś bezcennym świadectwem historii miasta i jego mieszkańców.
Druga część wydarzenia miała charakter otwartej dyskusji z publicznością. Uczestnicy pytali między innymi o dalsze plany współpracy pomiędzy Instytutem Pamięci Narodowej a Muzeum Miasta Turku. W rozmowie udział wzięła także Marta Szcześniak-Ślusarek, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu.
Sukces prapremiery potwierdził duże zainteresowanie mieszkańców historią regionu i stworzył solidne podstawy do realizacji kolejnych wspólnych przedsięwzięć edukacyjnych oraz historycznych. Spotkanie zakończyła wspólna refleksja nad znaczeniem lokalnej pamięci i rolą archiwalnych fotografii w budowaniu tożsamości współczesnej społeczności.
Film „Archiwum Igły” będzie dostępny dla szerokiej publiczności już we wrześniu. Dokument zostanie wyemitowany w paśmie programowym TVP, a także będzie można go obejrzeć w Muzeum Miasta Turku.
