Dostęp do żłobków, klubów dziecięcych i przedszkoli dla najmłodszych dzieci staje się jednym z najważniejszych wyznaczników jakości życia mieszkańców. Najnowszy ranking Pisma Samorządu Terytorialnego „Wspólnota” pokazuje, że choć Polska systematycznie nadrabia wieloletnie zaległości w opiece nad dziećmi do trzeciego roku życia, to różnice pomiędzy samorządami nadal są ogromne. Doskonale widać to na przykładzie powiatu tureckiego. Obok miasta Turek, które od lat mieści się w czołówce rankingu, znajdują się gminy wiejskie, gdzie wskaźniki nie są tak optymistyczne.
Ranking „Wspólnoty” obejmuje wszystkie instytucjonalne formy opieki nad dziećmi w wieku od 0 do 3 lat. Uwzględnia nie tylko żłobki i kluby dziecięce, ale także przedszkola, punkty przedszkolne, zespoły wychowania przedszkolnego oraz oddziały przedszkolne przy szkołach podstawowych, do których uczęszczają najmłodsze dzieci. Dzięki temu zestawienie pokazuje rzeczywistą dostępność opieki dla rodzin wychowujących małe dzieci.
Najwyżej w zestawieniu znalazło się miasto Turek. W ogólnopolskim rankingu za 2024 rok zajęło 17. miejsce, a instytucjonalną opieką objętych jest aż 86,39 proc. dzieci do trzeciego roku życia. To wynik, którego może pozazdrościć większość polskich samorządów. Choć w porównaniu z 2016 rokiem, kiedy Turek zajmował wysokie 7. miejsce, oznacza to niewielki spadek pozycji, miasto wciąż pozostaje w czołówce.
Bardzo dobre wyniki osiągnęła również gmina Przykona. Jeszcze osiem lat temu zajmowała odległe 754. miejsce w Polsce, jednak konsekwentne inwestycje sprawiły, że dziś plasuje się na 186. pozycji. Instytucjonalną opieką objętych jest tam niemal 52 proc. najmłodszych dzieci, co jest najlepszym wynikiem spośród gmin powiatu tureckiego. Na uwagę zasługuje także gmina Dobra. W ciągu ośmiu lat poprawiła swoją pozycję z 521. na 303. miejsce. Obecnie z różnych form opieki korzysta tam 44,83 proc. dzieci do trzeciego roku życia. Stabilnie prezentuje się Kawęczyn. Mimo że po bardzo dobrym wyniku z 2021 roku samorząd spadł na 331. miejsce, nadal ponad 45 proc. najmłodszych mieszkańców korzysta z opieki instytucjonalnej. Podobny poziom osiąga Malanów, który w ciągu ostatnich lat zanotował jeden z największych awansów w powiecie – z 618. miejsca w 2016 roku na 342. obecnie. Wskaźnik wynosi tam 45,03 proc. Pozytywne zmiany widać również we Władysławowie. Gmina przesunęła się z 568. miejsca w 2016 roku na 361. w najnowszym zestawieniu, osiągając wynik 44,21 proc. dzieci objętych opieką. Słabiej wypadają Brudzew i Tuliszków. W Brudzewie z opieki korzysta 36,20 proc. najmłodszych dzieci, co daje 571. miejsce w Polsce. Jeszcze trudniejsza sytuacja jest w Tuliszkowie, który spadł na 497. pozycję, a wskaźnik wynosi 33,90 proc. W przypadku gminy Turek sytuacja wygląda jeszcze inaczej. Samorząd, który w 2021 roku zajmował 435. miejsce, obecnie spadł aż na 903. pozycję w kraju. Instytucjonalną opieką objętych jest tam jedynie 27,74 proc. dzieci do trzeciego roku życia.
Autorzy raportu podkreślają, że w skali kraju Polska szybko nadrabia zaległości w zakresie opieki nad najmłodszymi. W miastach instytucjonalną opieką objęta jest już ponad połowa dzieci do trzeciego roku życia, podczas gdy na terenach wiejskich dostęp pozostaje znacznie bardziej ograniczony. Co istotne, dzieci uczęszczające wyłącznie do żłobków stanowią mniej niż jedną trzecią wszystkich najmłodszych objętych opieką. Coraz większą rolę odgrywają bowiem przedszkola oraz inne formy wychowania przedszkolnego, do których trafiają także dzieci dwuletnie, a nawet roczne. Wyniki samorządów z powiatu tureckiego pokazują, że w ostatnich latach wiele z nich poprawiło swoją pozycję w ogólnopolskim zestawieniu, choć tempo zmian jest zróżnicowane. Obok samorządów należących do krajowej czołówki są również takie, które nadal rozwijają ofertę opieki nad najmłodszymi mieszkańcami. Ranking „Wspólnoty” stanowi przede wszystkim punkt odniesienia, pozwalający śledzić zachodzące zmiany oraz porównywać efekty działań podejmowanych przez poszczególne gminy na przestrzeni ostatnich lat.
