Walczyli o niepodległość Polski, uczestniczyli w wojnach, działali w konspiracji, ratowali ludzkie życie i ginęli w Powstaniu Warszawskim. Choć ich losy potoczyły się różnymi drogami, łączyło ich jedno – związki z ziemią brudzewską. W piątek (9 października) w Brudzyniu odsłonięto tablicę upamiętniającą dziesięcioro zasłużonych ziemian gminy Brudzew. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli rodzin, samorządowców, Instytutu Pamięci Narodowej, służb mundurowych oraz mieszkańców.
Historia niewielkich miejscowości często kryje opowieści, które wykraczają daleko poza ich granice. Tak jest również w przypadku Brudzynia i Smoliny, miejsc związanych z rodzinami Kożuchowskich i Maringe. Ich przedstawiciele zapisali się nie tylko w dziejach lokalnej społeczności, ale także na kartach historii Polski. Teraz pamięć o nich zyskała trwały, materialny wymiar. Inicjatorem upamiętnienia był wójt gminy Brudzew Cezary Krasowski, natomiast fundatorem tablicy został Instytut Pamięci Narodowej.
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele rodzin – Jerzy Boretti, reprezentujący rodzinę Maringe, oraz Magdalena i Andrzej Kożuchowscy. Obecni byli także prof. Rafał Reczek- dyrektor poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, Wojciech Chałupka- naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Poznaniu, wicestarosta Władysław Karski, radna powiatowa Barbara Zielińska, zastępca wójta Paweł Jacaszek oraz przewodniczący Rady Gminy Brudzew Piotr Maciaszek wraz z radnymi. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele wojska, policji, straży pożarnej, duchowieństwa, lokalnych organizacji i stowarzyszeń, a także nauczyciele, uczniowie i mieszkańcy.
Uroczystość rozpoczęło wspólne odśpiewanie hymnu państwowego. Następnie głos zabrali przedstawiciele samorządu i zaproszeni goście. Centralnym momentem spotkania było uroczyste odsłonięcie tablicy. Następnie ksiądz Zbigniew Wróbel poprowadził modlitwę w intencji upamiętnionych i poświęcił tablicę.
Na tablicy znalazło się dziesięć nazwisk osób, których życie przypadło na burzliwe wydarzenia XX wieku. Upamiętniono Józefa Bolesława Kożuchowskiego (1906–1944), ostatniego właściciela majątku Brudzyń, podporucznika Armii Krajowej o pseudonimie „Dzik”, który poległ pierwszego dnia Powstania Warszawskiego. Wśród zasłużonych znaleźli się także Tadeusz Maringe (1888–1952), właściciel majątku Smolina i uczestnik wojny polsko-bolszewickiej oraz Leonard Maringe (1890–1966), również uczestnik wojny 1920 roku, żołnierz konspiracji i więzień reżimu komunistycznego. Tablica przypomina również o Antoninie Maringe (1892–1990), znanej jako „Ciocia Tola”, a także o tych członkach rodziny, których życie przerwała II wojna światowa. Są to Jerzy Maringe (1916–1944), porucznik, Stanisław Maringe (1918–1943), sierżant, Andrzej Maringe (1919–1944), kapral podchorąży, oraz Leszek Maringe (1923–1944). Dwaj ostatni zginęli podczas Powstania Warszawskiego. Wśród upamiętnionych kobiet znalazły się ponadto Zofia Jokiel z domu Maringe (1919–2017), łączniczka i sanitariuszka Powstania Warszawskiego, oraz Wanda Krystyna Grostal z domu Maringe (1920–2016), odznaczona medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.
Po odsłonięciu i poświęceniu tablicy pamięć bohaterów uczczono minutą ciszy. Następnie przed miejscem upamiętnienia złożono kwiaty. Po zakończeniu części oficjalnej uczestnicy przenieśli się do świetlicy wiejskiej w Brudzyniu. Tam uczniowie Szkoły Podstawowej w Brudzewie zaprezentowali apel zatytułowany „Lekcja Pamięci – Śladami lokalnych bohaterów”. Przygotowany pod opieką nauczycieli program był okazją do spojrzenia na wydarzenia historyczne z perspektywy młodego pokolenia i przypomnienia, że historia Polski tworzyła się również poprzez losy mieszkańców niewielkich miejscowości.
