15 kwietnia 2026 r. w Śląskim Teatrze Impresaryjnym im. Henryka Bisty w Rudzie Śląskiej odbył się finał XII edycji ogólnopolskiego konkursu recytatorskiego „W kręgu poezji i prozy lagrowej więźniarek KL Ravensbrück” im. Wandy Półtawskiej. Konkurs to forma oddania hołdu ofiarom zamordowanym w niemieckim nazistowskim KL Ravensbrück oraz ocalałym byłym więźniarkom obozu. Jak mówi Maria Lorens, córka byłej więźniarki KL Ravensbrück Katarzyny Matei oraz pomysłodawczyni konkursu: „Jeśli echo ich głosów zamilknie, zginiemy”.
Podczas gali swoje recytacje zaprezentowało 29 finalistów wyłonionych w zmaganiach półfinałowych (finałach wojewódzkich), które odbyły się w marcu tego roku w wielu miastach Polski, w tym także w Poznaniu. Do półfinałów zgłosiło się ponad 200 uczniów, ale na scenie w Rudzie Śląskiej wystąpili już tylko najlepsi recytatorzy z całego kraju. Ich występy oceniało jury, które wyłoniło laureatów i przyznało wyróżnienia w dwóch kategoriach: prozy i poezji.
Uroczysta gala finałowa była nie tylko konkursem, ale także żywą lekcją historii, łączącą pokolenia.
W tym niezwykłym wydarzeniu udział wzięły dwie mieszkanki naszego miasta: Oksana Zenel, uczennica Szkoły Podstawowej nr 5 im. UNICEF, wraz ze swoją opiekunką, nauczycielką języka polskiego, Izabelą Matusiak. Droga do Katowic wiodła przez… Poznań. Oksana w marcu, po wspaniałej recytacji wybranych utworów: wiersza oraz fragmentu prozy autorstwa więźniarekKL Ravensbrück, została Laureatką finału wojewódzkiego, o czym zdecydowało profesjonalne jury powołane przez IPN Przystanek Historia w Poznaniu, i do Katowic pojechała już jako reprezentantka naszego województwa. Jej wystąpienie podczas ogólnopolskiej gali w Rudzie Śląskiej spotkało się z uznaniem komisji konkursowej, która postanowiła przyznać Oksanie Wyróżnienie w finale w kategorii: poezja za prezentację wiersza Grażyny Chrostowskiej „W pociągu”.
Finał XII edycji konkursu urozmaicili młodzi artyści z Amatorskiego Teatru „Pierro”, a także aktorzy z Grupy Teatralno-Muzycznej „Od serca” Ośrodka dla Osób Niepełnosprawnych Najświętsze Serce Jezusa. Ich występy – opierające się tylko na ruchu i muzyce – były wspaniałym dopełnieniem recytacji prezentowanych utworów konkursowych. Stanowiły piękną i poruszającą oprawę wydarzenia poświęconego pamięci więźniarek KL Ravensbrück. Natomiast w holu Śląskiego Teatru Impresaryjnego można było zobaczyć wystawę edukacyjną IPN „FKL Ravensbrück – obóz koncentracyjny dla kobiet 1939–1945”, przygotowaną przez Oddział IPN w Katowicach. Niezwykle ważnym akcentem wydarzenia jest fakt, że uczestniczyły w nim także byłe więźniarki niemieckich obozów koncentracyjnych: Krystyna Paradyż (FKL Ravensbruck) i Irena Cyrankiewicz (KL Auschwitz-Birkenau).
Oprócz Statuetki oraz wielu książek i dwudniowego, konkursowego, pobytu w Katowicach, Nagrodą Główną dla wszystkich finalistów i ich opiekunów będzie wyjazd studyjny do Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück w Niemczech w dniach 22–25 maja 2026 r. Będzie to niewątpliwie niezapomniane przeżycie. Przeżycie, ale także zobowiązanie. Aby pamięć o Nich nie zginęła…..
