Nie każda potrawa najlepiej smakuje prosto z garnka czy piekarnika. Bigos po kilku dniach jest wyraźnie lepszy, piernik musi poleżeć, a pierogi z zamrażarki ratują niejeden zabiegany wieczór. Oto co warto przygotować wcześniej, żeby zyskało na smaku, a przy okazji zdjęło z głowy część pracy przed zimą.
Domowe nalewki i słodkie dodatki
Najwięcej czasu potrzebują domowe nalewki. Te z aronii czy pigwy muszą postać co najmniej kilka tygodni, więc jeśli mają być gotowe na zimowe wieczory, to dobry moment, żeby o nich pomyśleć. Szybciej idzie likier krówkowy, który po kilku dniach w chłodnym miejscu ma już pełny, karmelowy smak.
Krówki sprawdzają się zresztą w kuchni dużo szerzej. Te, które poleżały dłużej i zrobiły się twarde, nie muszą trafiać do kosza. Wystarczy rozpuścić 200 g krówek w 100 ml śmietanki kremówki na małym ogniu, ciągle mieszając, żeby wyszedł gęsty sos do naleśników, lodów albo szarlotki. W zamkniętym słoiku i w lodówce wytrzyma około tygodnia. Pokruszone krówki można też dodać do ciasta na ciasteczka owsiane albo posypać nimi sernik przed pieczeniem. Najlepiej zachowują się te robione z naturalnych składników, bez polepszaczy, bo rozpuszczają się gładko i nie zostawiają grudek.
Słoik domowego sosu krówkowego to też dobry pomysł na mały prezent. Wystarczy przewiązać go wstążką i dołożyć kilka krówek w świątecznych papierkach, z etykietą dopasowaną do osoby, na przykład z imieniem albo krótkimi życzeniami. Takie krówki można zamówić z wyprzedzeniem: https://www.cukrowki.pl/kategoria/krowka-na-swieta/.
Piernik staropolski i pierniczki
Piernik staropolski to najlepszy przykład ciasta, któremu czas służy. Jego ciasto przed pieczeniem dojrzewa od trzech do sześciu tygodni, dlatego tradycyjnie zagniata się je jesienią, kiedy do pieczenia zostało jeszcze sporo czasu.
Bazą jest miód podgrzany z cukrem i masłem. Po przestudzeniu łączy się go z mąką, jajkami, sodą i dużą ilością przyprawy korzennej. Gotowe ciasto przekłada się do kamionkowego garnka lub szklanej miski, przykrywa lnianą ściereczką i odstawia w chłodne miejsce: do spiżarni, piwnicy albo na balkon, jeśli nie ma mrozu. W tym czasie miód i przyprawy przegryzają się, a ciasto lekko fermentuje. Dzięki temu piernik ma potem głęboki, korzenny smak, którego nie da się uzyskać w jeden wieczór.
Po upieczeniu blaty przekłada się powidłami śliwkowymi, a całość zawija w papier i odstawia na kolejny tydzień lub dwa. Twardy na początku piernik mięknie i robi się wilgotny.
Podobnie jest z pierniczkami. Świeżo upieczone są twarde jak kamień, ale w zamkniętej puszce z kawałkiem jabłka po dwóch, trzech tygodniach robią się miękkie i aromatyczne. Jabłko wystarczy wymieniać co kilka dni, żeby nie zaczęło pleśnieć.
Bigos i dania, które zyskują po odgrzaniu
Bigos to danie, które z każdym odgrzaniem smakuje lepiej, i nie jest to tylko rodzinna legenda. Kapusta, mięso, grzyby i śliwki oddają sobie nawzajem smak dopiero po kilku dniach, a sos gęstnieje i robi się bardziej aromatyczny. Dlatego wiele osób gotuje go z wyprzedzeniem i dogrzewa przez trzy, cztery dni, zanim poda go gościom.
Ta sama zasada dotyczy innych dań duszonych. Gulasz, leczo czy sos do makaronu na drugi dzień mają głębszy smak, bo przyprawy zdążą się przegryźć, a mięso nasiąka sosem. Warto więc gotować je w większym garnku i od razu dzielić na porcje.
Osobną grupą są zakwasy, które same w sobie wymagają czasu:
-zakwas na barszcz czerwony z buraków potrzebuje około tygodnia w ciepłym miejscu,
-zakwas na żurek z mąki żytniej jest gotowy po czterech, pięciu dniach,
-oba po przelaniu do butelek wytrzymują w lodówce kilka tygodni.
Przy odgrzewanych potrawach najważniejsze jest przechowywanie. Garnek po ostygnięciu powinien trafić do lodówki albo na zimny balkon, a nie zostawać na noc na kuchence. Przy każdym odgrzewaniu danie trzeba doprowadzić do wrzenia. Bigos i gulasz można też zamrozić w porcjach, wtedy zachowają smak nawet przez kilka miesięcy.
Pierogi, uszka i krokiety do zamrażarki
Lepienie pierogów zajmuje cały dzień, więc najrozsądniej zrobić je raz, a porządnie, i zamrozić. Dobrze zamrożone pierogi po ugotowaniu smakują prawie jak świeże i nie trzeba ich lepić za każdym razem, gdy przyjdzie na nie ochota.
Najlepiej mrozić je na surowo. Pierogi układa się na desce lub tacy oprószonej mąką, tak żeby się nie stykały, i wstawia do zamrażarki na godzinę lub dwie. Dopiero kiedy stwardnieją, przesypuje się je do woreczków. Dzięki temu nie skleją się w jedną bryłę. Przed gotowaniem nie trzeba ich rozmrażać, wystarczy wrzucić je prosto do osolonego wrzątku i gotować minutę, dwie dłużej niż świeże.
Kopytka i knedle mrozi się w ten sam sposób. Z krokietami jest trochę inaczej: najlepiej zamrozić je już zawinięte i obtoczone w panierce, ale przed smażeniem. Potem smaży się je prosto z zamrażarki na nieco mniejszym ogniu, żeby środek zdążył się nagrzać, zanim panierka się przypali.
Woreczki warto podpisać datą i rodzajem farszu. Pierogi z mięsem wyglądają po zamrożeniu tak samo jak ruskie, a w zamrażarce najlepiej leżą do trzech miesięcy.
Czego lepiej nie robić na zapas
Nie wszystko zyskuje na czasie. Niektóre potrawy już po jednym dniu tracą smak, konsystencję albo po prostu przestają być bezpieczne.
Sałatki z majonezem najlepiej łączyć najwyżej dzień przed podaniem. Warzywa do sałatki jarzynowej można ugotować i pokroić wcześniej, ale majonez dodaje się na końcu. Po kilku dniach w lodówce sałatka puszcza wodę i robi się mdła.
Smażone potrawy w panierce, takie jak kotlety czy ryba, po odgrzaniu miękną i nasiąkają tłuszczem. Wyjątkiem jest ryba w zalewie, na przykład śledzie w oleju czy ryba po grecku, które po dniu czy dwóch smakują wyraźniej.
Desery z bitą śmietaną i kremami na bazie mascarpone robi się na krótko przed podaniem. Śmietana opada, a krem zaczyna oddzielać płyn. Ciasto, które ma być nimi przełożone, można upiec wcześniej, a krem dołożyć na końcu.
Surówki ze świeżych warzyw też lepiej kroić na bieżąco, bo po kilku godzinach tracą chrupkość. Inaczej jest z kiszonkami, które dobrze przechowywane potrafią czekać całą zimę.
